پیام جهانگیر هدایت به برنامه‌ی

بزرگ داشت صادق هدایت

برپا دارنده خانه‌ی هنر، هلند - دلفت

 

 

به همه حضار محترم سلام عرض می ‌كنم . متأسفم كه نتوانستم در بزرگ داشت عمويم صادق هدايت حضور پيدا كنم. من دربين شما نيستم اما قلبم آنجاست. سال‌هاست كه تعهد درقبال فرهنگ و ادب و تمدن ايران و رشته ناگسستنی كه  با صادق خان دارم و احترام و اعتبار و عظمتی كه برای سازنده ادبيات نو زبان فارسی قائلم مرا واداشته‌اند تمام هم و غم خود را صرف زنده نگه داشتن ياد مردی كنم كه ٤۸ سال گرفتار رجاله‌ها و لكاته‌ها و حاجی آقاها بود و سرانجام به گاز پناه برد و درگورستان پرلاشز برای هميشه آرميد.

او درتمام ايام عمر با ديكتاتوري، ظلم ، حيله گری و مردم فريبی و تحجر و خرافات و تظاهر جنگيد. او همه چيز خود را فدای آرمانش كرد. ايرانی آباد و آزاد و مردمی رها از همه قيدها و بندها و بدبختی ‌ها . 

او وزير نشد ، وكيل نشد ، صاحب مال و جاه و مقام نشد چون هيچ حرف زور و نابجائی را قبول نكرد، هيچ قيمی را نپذيرفت و حتی زيربار خانواده سنتی خودش هم نرفت تا آزاد باشد و آزاد بينديشد .

او پيش تاز و مبتكر بسياری تحقيقات و آثاری شد كه برای نخستين بار درادبيات ما مطرح می ‌شد. در زمينه انسان  محيط زيست كتب انسان و حيوان و فوايد گياهخواری را نوشت. درباره فرهنگ عاميانه مردم ايران بسياری باورها، خرافات، امثال، ترانه‌ها و داستان‌های عوام را جمع كرده طبقه بندی و منتشر كرد. آثار ارزنده‌ای از زبان پهلوی را به فارسی برگردانيد. داستان كوتاه را با پيوندی كه از مدرنيته ادبيات اروپائی گرفت وارد ادبيات ايران كرد و بسياری كارهای ديگر.

با هرگونه ظلم و ستم به شدت مبارزه كرد. هجوم اقوام وحشی به ايران را موجب همه عقب ماندگی ها و نابسامانی ‌ها و نگون بختی ‌های جامعه اصيل ايرانی دانست . او برعليه همه فاخرهای كم محتوا قد علم كرد و، وغ وغ ساهاب را نوشت .

او روشنفكری بود كه نه فقط در ادبيات بلكه درهمه ابعاد اجتماعی، سياسی ، اقتصادی دلش برای مملكتش می ‌سوخت و حرف‌هايش را می زد. او آرزو داشت پلی روی رودخانه سورن بسازد تا آن دختر اثيری بيايد و گل نيلوفر را به او بدهد. هرچه نوشت و فرياد زد و خروشيد به جائی نرسيد. بالاخره آخرين فرياد او خودكشی در پاريس بود و اگر با جان و دل گوش دهيم هنوز طنين اين فرياد به گوش می رسد. اين فرياد مدام او را می توانيم در آثاری چون سه قطره خون، تاريك خانه،‌ وغ وغ ساهاب، كاروان اسلام، توپ مرواری، پيام كافكا، ولنگاری، افسانه آفرينش و بالاخره بوف كور بيابيم .

من ازجانب خاندان هدايت از خانه هنر و برگزاركنندگان و دست اندركاران اين بزرگ داشت صميمانه تشكر می ‌كنم .

                                                                 جهانگيرهدايت